Η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με ελαιόλαδο σώζει ζωές, σύμφωνα με έρευνα του Χάρβαρντ
Οι συνήθεις αιτίες ασθένειας και θανάτου μπορούν να μειωθούν σημαντικά αν αντικαταστήσουμε το βούτυρο, τη μαργαρίνη και τη μαγιονέζα με ελαιόλαδο.
Τα αποτελέσματα της πρώτης μακροχρόνιας μελέτης σχετικά με τις επιπτώσεις της κατανάλωσης ελαιολάδου στις Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν ότι οι περισσότεροι Αμερικανοί θα μπορούσαν να αποκομίσουν σημαντικά οφέλη αν αντικαθιστούσαν τα κορεσμένα λίπη της διατροφής τους με ελαιόλαδο και εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.
Συχνές αιτίες ασθένειας ή θανάτου, όπως καρδιαγγειακές και αναπνευστικές παθήσεις, διαβήτης, καρκίνος και νευροεκφυλιστικές διαταραχές που συνδέονται με τη γήρανση του εγκεφάλου, μειώνονται έως και 20 ή 30 τοις εκατό με τη μακροχρόνια χρήση υγιεινού ακόρεστου ελαιολάδου.
Η αντικατάσταση 10 γραμμαρίων μαργαρίνης, βουτύρου, μαγιονέζας ή γαλακτοκομικού λίπους με την ίδια ποσότητα ελαιολάδου συσχετίστηκε με 8 έως 34% χαμηλότερο κίνδυνο συνολικής και αιτιολογικά συγκεκριμένης θνησιμότητας.
Η τελευταία έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American College of Cardiology από μια ομάδα επιστημόνων του τμήματος διατροφής της Σχολής Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ διερεύνησε για πρώτη φορά την επίδραση του ελαιολάδου σε ένα μεγάλο δείγμα του αμερικανικού πληθυσμού.
«Σε δύο μεγάλες κοορτικές μελέτες με διάρκεια παρακολούθησης έως και 30 ετών, τα άτομα που κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες ελαιολάδου παρουσίασαν χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας από όλες τις αιτίες και από συγκεκριμένες αιτίες σε σύγκριση με άτομα που δεν καταναλώνουν ποτέ ή σχεδόν ποτέ ελαιόλαδο», δήλωσε στην Olive Oil Times η Marta Guasch-Ferre, ανώτερη ερευνήτρια στη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Δείτε επίσης: Οφέλη του ελαιολάδου για την υγείαΟι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μοντέλα προσαρμοσμένα σε πολλαπλές μεταβλητές για να εξετάσουν τα αποτελέσματα της Μελέτης Υγείας Νοσηλευτών (Nurses’ Health Study) και της Μελέτης Παρακολούθησης Επαγγελματιών Υγείας (Health Professionals Follow-up Study) που διεξήχθησαν μεταξύ 1990 και 2018, στις οποίες συμμετείχαν περισσότερες από 60.000 γυναίκες και περισσότεροι από 31.000 άνδρες.
Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ελεύθεροι από καρδιαγγειακές παθήσεις και καρκίνο κατά την έναρξη της μελέτης. Η διατροφή τους αξιολογούνταν κάθε τέσσερα χρόνια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι κατανάλωναν ελαιόλαδο πιο συχνά είχαν 19% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακές παθήσεις, 17% από καρκίνο και 18% από αναπνευστικές παθήσεις.
Διαπίστωσαν επίσης ότι οι θάνατοι που οφείλονταν σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις μειώθηκαν κατά 29%.
Η έρευνα υπογραμμίζει ότι ακόμη και η μερική αντικατάσταση της καθημερινής κατανάλωσης κορεσμένων λιπαρών με ελαιόλαδο μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη.
«Η αντικατάσταση 10 γραμμαρίων μαργαρίνης, βουτύρου, μαγιονέζας ή γαλακτοκομικού λίπους με την ίδια ποσότητα ελαιολάδου συσχετίστηκε με 8% έως 34% χαμηλότερο κίνδυνο συνολικής και αιτιολογικής θνησιμότητας», δήλωσε ο Guasch-Ferre.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός μελετών σχετικά με τα οφέλη της μείωσης της πρόσληψης ζωικών λιπών και κορεσμένων λιπών υπέρ των φυτικών ελαίων.
«Το κύριο μήνυμα είναι ότι τα αποτελέσματά μας παρέχουν περαιτέρω υποστήριξη στις συστάσεις για την αντικατάσταση των κορεσμένων λιπών και των ζωικών λιπών με ακόρεστα φυτικά έλαια, όπως το ελαιόλαδο, για την πρόληψη του πρόωρου θανάτου», δήλωσε ο Guasch-Ferre.
Η κουλτούρα του ελαιολάδου και τα οφέλη του ελαιολάδου για την υγεία δεν έχουν ακόμη διαδοθεί ευρέως στην αμερικανική κουλτούρα, ενώ λίπη όπως το βούτυρο και η μαργαρίνη αποτελούν καθιερωμένο μέρος της διατροφής των περισσότερων ανθρώπων.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα ευρήματά τους θα βοηθήσουν τόσο τους ασθενείς όσο και το ευρύ κοινό να κατανοήσουν καλύτερα τη σημαντική επίδραση των πιο υγιεινών λιπών και τον τρόπο ενσωμάτωσής τους στη διατροφή τους.
«Πράγματι, η κατανάλωση ελαιολάδου ήταν χαμηλότερη από ό,τι σε άλλες μελέτες που έχω διεξάγει στο παρελθόν σε μεσογειακούς πληθυσμούς», δήλωσε ο Guasch-Ferre. «Επίσης, ένας άλλος περιορισμός ήταν ότι δεν μπορούσαμε να διακρίνουμε τις ποιότητες του ελαιολάδου».
Δείτε επίσης: Τα ποσοστά άνοιας αναμένεται να τριπλασιαστούν έως το 2050, σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες«Είναι γνωστό ότι το εξαιρετικό παρθένο και το παρθένο ελαιόλαδο αποτελούν καλή πηγή υγιεινών λιπών, αλλά περιέχουν επίσης υψηλές ποσότητες άλλων βιοδραστικών ενώσεων, όπως πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικά, που έχουν δείξει αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες», πρόσθεσε.
«Στη μελέτη μας, δείξαμε ότι στα στατιστικά μοντέλα, όταν το ελαιόλαδο αντικαθιστούσε το βούτυρο, τη μαγιονέζα, τη μαργαρίνη και άλλα ζωικά λίπη, συσχετιζόταν με χαμηλότερο κίνδυνο συνολικής θνησιμότητας και θνησιμότητας από αιτίες όπως ο καρκίνος, οι καρδιαγγειακές παθήσεις ή οι νευροεκφυλιστικές ασθένειες», συνέχισε η Guasch-Ferre.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει πώς συγκεκριμένα συστατικά του ελαιολάδου μπορούν να επηρεάσουν την εξέλιξη του καρκίνου και να χρησιμεύσουν ως θεραπευτικές αγωγές.
Για παράδειγμα, το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου ερευνά την ολεοκανθάλη, μια πολυφαινόλη, για τη δυνατότητά της να βοηθήσει στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα-Μονρό ερευνούν επίσης τη χρήση της ολεοκανθάλης στη θεραπεία του πιο θανατηφόρου τύπου καρκίνου του μαστού.
Άλλες έρευνες έχουν δείξει πώς η κατανάλωση ελαιολάδου μπορεί να έχει θετική επίδραση στις νευροεκφυλιστικές ασθένειες, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ, προλαμβάνοντας τη συσσώρευση πλάκας στον εγκέφαλο.
Οι ερευνητές του Χάρβαρντ έλαβαν υπόψη τις ειδικές ιδιότητες του ελαιολάδου κατά τη διερεύνηση της συσχέτισής τους με τη μειωμένη θνησιμότητα μεταξύ των καταναλωτών ελαιολάδου.
«Αρκετοί μηχανισμοί θα μπορούσαν να εξηγήσουν αυτές τις συσχετίσεις», δήλωσε η Guasch-Ferre. «Το ελαιόλαδο έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ελαϊκό οξύ και είναι λιγότερο ευαίσθητο στην οξείδωση σε σύγκριση με τα πιο ακόρεστα λιπαρά οξέα. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι το ελαιόλαδο μπορεί να έχει ευνοϊκές επιδράσεις στην ενδοθηλιακή δυσλειτουργία, την υπέρταση, τη φλεγμονή, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τον διαβήτη».
«Εξετάσαμε τον αντίκτυπο στο σύνολό του, αλλά και, κυρίως, τις υποθετικές επιδράσεις της μείωσης άλλων λιπών μέσω της αύξησης της πρόσληψης ελαιολάδου», πρόσθεσε.
Σε ένα συνοδευτικό κύριο άρθρο στο περιοδικό, η Susanna Larsson του Πανεπιστημίου της Ουψάλα στη Σουηδία σημείωσε ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για την πλήρη κατανόηση της επίδρασης του ελαιολάδου στην υγεία.
«Συνοψίζοντας, η παρούσα μελέτη και προηγούμενες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι η κατανάλωση ελαιολάδου μπορεί να έχει οφέλη για την υγεία», έγραψε. «Ωστόσο, παραμένουν αρκετά ερωτήματα. Οι συσχετίσεις είναι αιτιώδεις ή τυχαίες; Η κατανάλωση ελαιολάδου προσφέρει προστασία μόνο για ορισμένες καρδιαγγειακές παθήσεις (π.χ. εγκεφαλικό επεισόδιο και κολπική μαρμαρυγή) ή και για άλλες σοβαρές ασθένειες και αιτίες θανάτου; Ποια είναι η ποσότητα ελαιολάδου που απαιτείται για προστατευτικό αποτέλεσμα;»
«Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα», κατέληξε.