Η Ευρωπόλ προειδοποιεί για την αύξηση των πλαστών προϊόντων σε ολόκληρη την ΕΕ

Η Ευρωπόλ προειδοποίησε τους παραγωγούς και τους καταναλωτές για τη συνεχιζόμενη κατάχρηση και παραποίηση τροφίμων με γεωγραφική ένδειξη στην Ευρώπη.

Μια έκθεση της Ευρωπόλ, της υπηρεσίας επιβολής του νόμου της ΕΕ, προειδοποιεί ότι η κατάχρηση και η παραποίηση προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη (ΓΕ) εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό πρόβλημα για τους παραγωγούς τροφίμων της ΕΕ.

Η Έκθεση Κατάστασης για το 2017 σχετικά με την Παραποίηση και την Πειρατεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια κοινή έκθεση της Ευρωπόλ και του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), περιλαμβάνει ένα σύντομο τμήμα σχετικά με την κατάχρηση ετικετών βιολογικών τροφίμων και τροφίμων πιστοποιημένης προέλευσης. Σημειώνεται ότι το 2015 παρατηρήθηκε αύξηση στην παραποίηση τέτοιων ετικετών και ότι η πρακτική αυτή αναμένεται να συνεχιστεί.

Αποκαλύπτει επίσης ότι οι χώρες των οποίων οι παραγωγοί πλήττονται περισσότερο από αυτή την εγκληματική πρακτική περιλαμβάνουν τη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ελλάδα. Τα περισσότερα από τα παραποιημένα προϊόντα είναι προϊόντα υψηλής ποιότητας και αξίας, όπως κρασί και οινοπνευματώδη ποτά, καθώς και τυριά, κρέας, φρούτα, προϊόντα λαχανικών (συμπεριλαμβανομένου του ελαιολάδου) και δημητριακά.

Σύμφωνα με την έκθεση, το 2014 καταγράφηκαν 16.618 κατασχέσεις παραποιημένων προϊόντων που έφεραν ψευδείς ετικέτες με γεωγραφικές ενδείξεις της ΕΕ, αλλά ο αριθμός αυτός μειώθηκε σημαντικά το επόμενο έτος. Παρά ταύτα, προειδοποιεί ότι «ο κίνδυνος των προϊόντων που παραβιάζουν γεωγραφικές ενδείξεις (GII) παραμένει σημαντικός», αλλά η Europol θεωρεί ότι αυτό αποτελεί θέμα εσωτερικής επιβολής του νόμου, καθώς τα εν λόγω προϊόντα τείνουν να παράγονται και να πωλούνται κοντά στις περιοχές όπου ισχυρίζονται ότι κατασκευάζονται.

Το πρόβλημα με τα παραποιημένα προϊόντα για τους τοπικούς παραγωγούς είναι ότι εκτοπίζονται από τις δικές τους αγορές από αυτά τα ψευδώς επισημασμένα προϊόντα, τα οποία μερικές φορές παράγονται ακόμη και στο εξωτερικό. Αυτό συνεπάγεται απώλεια εσόδων, ενώ υπονομεύεται η εμπιστοσύνη των καταναλωτών σε αυτά τα προϊόντα που φέρουν την ένδειξη υψηλής ποιότητας.

Η έκθεση του EUIPO για το 2016, με τίτλο «Παραβίαση προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων για κρασιά, οινοπνευματώδη ποτά, γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση», αποκάλυψε ότι το 2014 το 9% των προϊόντων με γεωγραφική ένδειξη στην αγορά της ΕΕ ήταν απομιμήσεις — αντιπροσωπεύοντας συνολική αξία 4,3 δισ. ευρώ.

Οι παραγωγοί της Γαλλίας αναγνωρίστηκαν ως οι μεγαλύτεροι χαμένοι από την παραποίηση, έχοντας υποστεί απώλειες συνολικής αξίας 1,6 δισ. ευρώ, ακολουθούμενοι από την Ιταλία (682 εκατ. ευρώ), τη Γερμανία (598 εκατ. ευρώ), την Ισπανία (266 εκατ. ευρώ) και την Ελλάδα (235 εκατ. ευρώ). Ταυτόχρονα, οι καταναλωτές της ΕΕ χάνουν 2,3 δισ. ευρώ ετησίως, πληρώνοντας για προϊόντα που πιστεύουν ότι είναι γνήσια και υψηλής αξίας.

Σύμφωνα με τα συστήματα ποιότητας της ΕΕ για τα γεωργικά προϊόντα, υπάρχουν τρεις γεωγραφικές ενδείξεις. Τα προϊόντα που φέρουν την ένδειξη Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) παράγονται, μεταποιούνται και παρασκευάζονται σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή εντός της ΕΕ, χρησιμοποιώντας τα συστατικά και την τεχνογνωσία των τοπικών παραγωγών.

Τα προϊόντα που έχουν λάβει Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) συνδέονται με μια συγκεκριμένη περιοχή όπου παράγονται, μεταποιούνται και παρασκευάζονται, αλλά τα συστατικά τους δεν χρειάζεται να προέρχονται από συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.

Η τρίτη κατηγορία, τα εγγυημένα παραδοσιακά ειδικά προϊόντα (ΕΠΕ), αφορά προϊόντα με «παραδοσιακό χαρακτήρα» όσον αφορά τα συστατικά τους ή τον τρόπο παρασκευής τους, τα οποία όμως δεν έχουν συγκεκριμένη σύνδεση με μια γεωγραφική περιοχή.

Σήμερα υπάρχουν πάνω από 1.400 τρόφιμα στην ΕΕ με μία από αυτές τις τρεις γεωγραφικές ενδείξεις σε 40 διαφορετικές κατηγορίες τροφίμων, ενώ κάθε μήνα υποβάλλονται νέες αιτήσεις. Η Γαλλία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ελλάδα έχουν τον μεγαλύτερο αριθμό καταχωρισμένων τροφίμων.

Κατά τη διάρκεια μιας τετράμηνης επιχείρησης κατά της απάτης στον τομέα των τροφίμων, με την ονομασία OPSON V, που διεξήχθη από την Europol και την INTERPOL σε 57 χώρες από τον Νοέμβριο του 2015 έως τον Φεβρουάριο του 2016, τα καρυκεύματα αποτέλεσαν την μεγαλύτερη κατηγορία πλαστών ή κατώτερων προδιαγραφών τροφίμων που κατασχέθηκαν, από ένα σύνολο 11.131 τόνων εμπορευμάτων. Αυτό περιελάμβανε 7.000 λίτρα ιταλικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου με εσφαλμένη επισήμανση και πάνω από 526 τόνους ιταλικών ελιών που είχαν χρωματιστεί με διάλυμα θειικού χαλκού για να ενισχυθεί το πράσινο χρώμα τους.

Λιγότερο από ένα χρόνο αργότερα, η επιχείρηση OPSON VI αποκάλυψε 9.800 τόνους παραποιημένων προϊόντων σε 61 χώρες. Ελαιόλαδο που πωλούνταν ως «παρθένο» στη Δανία βρέθηκε να περιέχει μείγμα ελαιολάδου ή ελαιόλαδο lampante .